"meer met minder"-moestuin

Hoe kweek je een “meer met minder”-moestuin?

Dat ik geen echte moestuinspecialist ben, zal jullie niet ontgaan zijn. Ok, misschien een beetje. Ik was dan ook heel blij dat Eline van de blog Mama in Limburg haar moestuinkennis met me wilde delen. Vandaag lees je hier haar tips om een “meer met minder”-moestuin te kweken.

De “meer met minder”-moestuin

Het moestuin seizoen is weer begonnen! De grond is omgespit en de eerste zaadjes zijn voor gezaaid. Er wordt soms beweerd dat het hebben van een moestuin meer hobby dan besparing is. (redactie: hahaha). Maar ik heb een paar tips om de kosten zo laag mogelijk te houden.

Compost

Laten we beginnen met de basis van de tuin: de grond. Die wil je graag vruchtbaar hebben. Als je op een rotatieschema werkt, zal dit anders liggen. Maar ik neem even aan dat als je dit leest, je nog niet al zeven jaar bezig bent op hetzelfde stukje land met moestuinieren.

De duurste manier om je grond vruchtbaar te maken is naar het tuincentrum te rijden en daar een zak (biologische) (kunst-)mest te kopen. Ik moet toegeven, het is wel makkelijk. Maar als je een hoekje in jouw eigen tuin bij jouw eigen huis reserveert voor een composthoop, heb je voor eeuwig toegang tot gratis vruchtbare compost.

Het bouwen van een goede composthoop heeft even wat kennis nodig. Neem in ieder geval geen plastic ton met deksel en bodem van het tuincentrum, dan heb je een rottingshoop in plaats van een composthoop. Een goed startpunt voor meer informatie over compost vind je hier.

Zaad bewaren

Vroeger stond er altijd een plastic bakje met zaad van mijn vader in de koelkast.

Ha, nu heb ik je aandacht hè?

Zaden die je in de koelkast bewaart, denken namelijk dat het winter is. Hij vond het makkelijk om deze in lege potjes van fotorolletjes te doen. Aangezien die niet meer zo gemakkelijk gratis voorhanden zijn, is ieder donker bakje goed. Dus heb je een half zakje zaad over van dit jaar, stop het donker in de koelkast voor volgend jaar.

Sowieso zijn de houdbaarheidsdata op de verpakkingen alleen maar een garantie tot een bepaald ontkiempercentage. Bewaar je ze langer, dan zitten er nog steeds genoeg goede zaadjes tussen die kunnen uitgroeien tot een lekker plantje. Dus gooi overgebleven of oud zaad niet weg, maar bewaar het in de koelkast tot je weer kan zaaien.

Zaad winnen

Hierboven heb ik het over zakjes zaad. Dit hoeven geen gekochte zaadjes te zijn, niet van het tuincentrum (duurste optie) of van bijvoorbeeld de Lidl (goedkoper). Want gratis is toch de goedkoopste optie.

Paprika

Het simpelste zijn de zaden van de paprika. Als je die opensnijdt, gooi dan niet de zaadjes op jouw composthoop (foei, nooit rauwe groente in de groenbak gooien! En al helemaal niet in de prullenbak!). Haal de zaadjes los en laat ze enkele dagen drogen op een keukenpapiertje. Vouw het dicht en bewaar lucht- en lichtdicht in de koelkast tot je ze kan gaan zaaien.

Tomaat

Bij sommige gerechten moet je de pitjes scheiden van de tomaat. Ik vind in ieder geval de pitjes nooit lekker bij een tomatensalade, zo slijmerig en waterig. Wat ik ermee doe, is ze uit de tomaat vissen en in een bakje leggen. Daar blijven de zaadjes liggen tot ze gaan rotten. Dit rottingsproces activeert namelijk het zaad. Spoel het daarna schoon en laat een paar dagen op een keukenpapiertje drogen. Bewaar op de bekende manier in de koelkast tot zaaitijd.

Groenteresten

Doorgroeien

Een andere leuke manier van gratis moestuinplanten verkrijgen is het laten doorgroeien van groente die iemand anders al voor je heeft geteeld. Het gemakkelijkste is de lenteui. De bovenkant kan je helemaal gebruiken, tot je een centimeter boven het punt komt waarop de bol van de ui zich lichtelijk vormt. Zet die in een glaasje water, en je zal zien dat de lente ui weer helemaal opnieuw uitgroeit.

Zelfs in een glas water, zonder enige voedingsstoffen buiten wat het plantje uit de zon haalt, kan je een stengel zeker vier keer laten terug groeien. Zet je de lente ui na de vorming van de wortels (soms hebben ze die in de supermarkt er vanaf gehaald) weer in een pot en later in de volle aarde, dan heb je er het hele seizoen plezier van.

Dit trucje werkt ook met selderij en prei, en misschien nog wel andere groenten.

Direct de grond in

Voor sommige planten heb je helemaal geen zaad nodig. Aardappelen en aardperen zijn hier een voorbeeld van. Als je een aardappel met veel van die witte uitlopers hebt, kan je die direct in de grond stoppen voor een mooie aardappelplant. Je kan een aardappel zelfs in drie stukken snijden voor drie verschillende planten, als er op ieder stuk maar een paar oogjes zitten.

Aardpeer is helemaal een held in voortplanting. Ik heb deze plant in mijn luie-eetbare-tuin. Zelfs de kleinste flinter die je er bij het oogsten per ongeluk afslaat zal uitgroeien tot een volwaardige plant. Je hoeft de plant niet te bemesten, niets voor te doen. Enkel op een goede plek neerzetten waar deze neef van de zonnebloem niet om kan waaien en zorgen dat die in de zon staat. Het is een echte woekeraar en je hoeft alleen te oogsten in de herfst en winter.

Planten maken zaden

Klinkt wel erg logisch hè, deze titel? Maar dit geldt ook voor de planten die je in jouw moestuin hebt gezaaid. Laat een paar peultjes doorschieten en aan de plant hangen tot ze uitdrogen (voor de heftige herfst regens het rottingsproces starten). Pel ze open en laat de boontjes drogen op een keukenpapiertje en bewaar ze op de bekende manier in de koelkast tot de volgende zaaiperiode.

Bonen, bonen, bonen

Dit kan je ook doen met sperziebonen, pronkbonen, witte bonen, Borlotti bonen, bruine bonen, enfin, je snapt het hopelijk. Bonen kan je dus heel makkelijk ieder jaar voor jezelf vermenigvuldigen. Misschien kan je zelfs starten met gekregen boontjes, anders zul je voor de eerste keer wel een pakje peulboontjes of sperzieboontjes voor het zaaien moeten halen. Maar wil je bruine bonen, dan kan je gewoon een zak gedroogde kopen bij de supermarkt. Die groeien vanzelf weer uit tot een plant!

Doorschieten

Andere planten die je door kan laten schieten zijn pompoen en courgette. Pas hierbij wel op: heb je beide op je perceel staan of zit je midden in een moestuincomplex, dan is kruisbestuiving zo gebeurd. Je hebt dan dus kans dat je volgend jaar een courpoen aan het opkweken bent. Maar verbouw je groente in je eigen achtertuin en zijn er enkel courgettes of pompoenen in de buurt, dan kan je gerust een courgette aan de plant laten. Wacht, net als bij de bonensoorten, tot de vrucht begint te drogen en hard te worden aan de plant. Snijd het dan open voor de grote, grove zaden die in het midden zit.

En de pompoen is nog simpeler aan zaad te komen: snijd een supermarkt pompoen open en wat vind je in de kern? Zaad! Zaaibaar zaad, net als bij de paprika. Wassen, drogen en in de koelkast ermee!

Andere planten zoals de wortel maken zelf hun zaden als je die lang genoeg laat staan. Laat een wortelplant dus doorschieten tot er bloemetjes komen en die verwelken. Zodra het zaad gevormd is en begint te drogen kan je die eruit schudden in een papieren zakje.

Het zaad komt je de oren uit

Nu je zoveel manieren van zaad winnen kent, kan je natuurlijk je eigen koelkast helemaal vol gooien. Maar als je denkt dat je genoeg hebt voor jouw eigen tuin, die van je buren en al je moestuin vrienden, stop niet met zaden winnen. In bepaalde gebieden kan dit namelijk het verschil maken tussen leven en dood. Stuur deze zaden door naar Zaden voor Voedsel. Ze zitten ook op Facebook.

Meer tips?

Wil je nog meer tips en trucs over op een winstgevende manier moestuinieren? Dan kan ik je dit boek erg aanraden, boordevol recepten, een jaarkalender en talloze handigheidjes: De eerlijke moestuin.

Bedankt Eline voor deze leuke besparende tips voor een “meer met minder”-moestuin!

 

This Article Has 12 Comments
  1. Dat is een goede tip! Ik heb wel regelmatig aardappelen die worteltjes hadden gekregen in de grond gestopt maar de rest heb ik nog niet gedaan.

  2. Consuminderen schreef:

    Gezond een moestuin. Zaden ga ik zeker winnen. De aanloopkosten zijn het duurst. Gereedschap, potgrond in de kas. Nog geen compost. Gelukkig is mijn grond een weiland geweest het heeft daarna vijf jaar braak gelegen. Ik hoef niet te mesten. De grond is zacht.
    Lekker buiten bezig zijn. Dat is genieten. Een leeg hoofd.

  3. Gerlinde schreef:

    Lekker hoor een beetje tuinieren. Hier in potten, op mijn balkon en in de keuken.
    Ook lekker: een hele berg erwten in een potje zaaien en dan het verse groen, als het een cm of tien is, opeten in een salade.

  4. Vlijtig Liesje schreef:

    Mijn man doet bij ons de groentetuin, dus ik ga hem dit laten lezen!

  5. Marie schreef:

    Stekjes van aardbeiplanten vragen en 2 jaar later het hele bed vol hebben?.
    Ook zo met een wortelstok van frambozen, een afleggen van de kruisbes en wijnbes. Een zaailing van de braam en een stekje van de druif.( in december snijden en binnen laten opgroeien de eerste maanden)
    Wat dacht je van een stukje verse gemberwortel in een pot doen. Maanden lang een leuke plant en daarna als hij afsterft heb je een super groot stuk gemberwortel?, dIt gaat ook met geelwortel, ook een leuke kamerplant.. Teentje doorgeschoten knoflook poten. Het onderste stukje van de prei weer terug zetten. Kan ook met selderij en paksoi.
    En een zakje snijsla kopen van 19 cent en er 3 jaar van eten. Echt! Tomaten zaadcel kan je zo uit de tomaat in een pot stoppen. Vorig jaar met pruimtomaten gedaan en gong prima. Zo ik leuk allemaal!
    Dit jaar doe ik weinig ik ga verhuizen in mei en in augustus krijg ik pas mijn andere huis…..
    Maar die heeft een tuin met fruitbomen en een kas?.

  6. SenS schreef:

    Je moestuin kosten-neutraal of zelfs enigszins winstgevend maken is vooral een kwestie van keuzes maken. Kies voor gewassen die goed groeien in jou situatie en in de winkel duur zijn. Frambozen, aardbeien, rabarber en peultjes bijvoorbeeld. Uien en aardappelen zijn in Nederland zo goedkoop in de winkel, dat je dit om de besparing niet hoeft te doen. Overigens moet je met zaad winnen van wortelen echt uitkijken hoor: ook daar ligt kruisbestuiving met bijv. wilde wortel op de loer en dat kan giftige zaailingen opleveren.

  7. […] Zorg ervoor dat je niet in de val trapt van het tuincentrum en allerlei dure zaden ieder jaar haalt! Een moestuin kan je namelijk zo duur maken als je zelf wilt. […]

  8. […] Kweek je eigen groenten, desnoods op je balkon. […]

Geef een reactie