Spaarpot kinderen

Arm of rijk? Financieel opvoeden in de praktijk

Mijn kinderen hebben een achternaam met het woord “rijk” erin. Toen mijn zoon op de kleuterschool zat, kwam hij een keer sip thuis. Het jongetje dat naast hem zat, had hem geplaagd met zijn achternaam. “Jouw naam is stom, want jij bent helemaal niet rijk!”  “Wat zei je toen?” vroeg ik. “Niks,” antwoordde mijn zoon gelaten, “want hij heeft gelijk. We zijn helemaal niet rijk.” “Hoe kom je daar nou bij?” vroeg ik verbaasd. Voelen jullie ook een educatief moment aankomen? 🙂 Mijn zoon zuchtte eens, en ik stak blij van wal. “We zijn hartstikke rijk! We hebben geld genoeg! We kunnen altijd eten kopen, je hebt altijd kleren aan, we gaan regelmatig op vakantie en je hebt meer dan genoeg speelgoed om mee te spelen.” Ik wilde het nog aanvullen met “en we hebben elkaar!”, maar liet dat maar gaan toen ik naar hem keek. Hij zuchtte nog maar eens. Het was tijd voor een knuffel en een iets beter verhaal: financieel opvoeden in de praktijk.

Keuzes maken

Het is natuurlijk ook onzin. Wij zijn behoorlijk rijk, als je het vergelijkt met de gemiddelde Nederlander. En zeker als je het vergelijkt met mensen in andere, echt arme, landen. Toch hoorde mijn zoon me tot dat moment veel te vaak “daar hebben we geen geld voor” zeggen.

verlanglijstje - financieel opvoeden

Verlanglijstje voor zijn 7e verjaardag

De keren dat hij bijvoorbeeld in zo’n autootje wilde waar een muntje in moet. Of toen zijn vriendje trots zijn allernieuwste Messi-shirt had laten zien en hij niet dezelfde kreeg, terwijl hij zich toch ook echt de nieuwe Messi waande. En natuurlijk ook elke keer als het gesprek op de zo gewenste Playstation komt. Dus dat dat knulletje het idee heeft dat we arm zijn, komt ook niet helemaal uit de lucht vallen. Het probleem is, dat het natuurlijk eigenlijk helemaal niet waar is. We hebben er namelijk best geld voor. We hebben er alleen geen geld voor over. We maken andere keuzes als het om geld gaat dan hij zou doen, op basis van zijn wensen. En ook dan veel mensen in zijn omgeving doen.

Luxe leventjes

In onze directe omgeving, in ieder geval als het gaat om de mensen met wie mijn zoon in aanraking komt, komt zichtbaar geldgebrek namelijk nauwelijks voor. Er zullen in zijn klas best kinderen zijn, voor wie veel van de bovengenoemde elementen die ons “rijk” maken, helemaal niet zo vanzelfsprekend zijn. Maar dat krijgt hij eigenlijk nooit te zien. Een “overschot aan geld”, dat ziet hij eigenlijk veel vaker. duik-in-het-waterHij ziet meer dan genoeg mensen die geld uitgeven aan dingen die hij niet krijgt, niet mag of anderszins niet heeft. Want we hebben wel een auto, maar geen twee, zoals een aantal van zijn vriendjes. We gaan regelmatig uit eten, maar halen niet wekelijks patat, zoals andere vriendjes. We gaan op wel vakantie, maar niet op wintersport. En die Playstation hè… Zelfs het jongetje dat met zijn ouders, om geld te besparen bij zijn opa en oma inwoont, heeft er eentje. Andersom is alles wat ons leven luxe maakt (en dat is nogal wat!), voor hem vanzelfsprekend. Hij weet niet beter.

Financieel opvoeden zonder door te slaan

Nu wil ik mijn kinderen op zich niet op zulke jonge leeftijd met volwassen problemen opzadelen. Ik wil niet dat hij bezig is met ons onder water staande huis, of dat hij zich zorgen gaat maken over wat er gebeurt als mijn bedrijf niet van de grond komt. Ik wil eigenlijk überhaupt niet dat hij met geld bezig is. Hij leeft echter in een wereld waar geld wel heel belangrijk is. (En ik geef het toe, met een moeder die er ook wel meer dan nodig mee bezig is.) En ik wil ook niet dat hij zich rot voelt omdat hij in zijn ogen arm is, hoe onzinnig ook, maar ook weer niet dat hij zich gaat gedragen alsof hij rijk is en daar ook recht op heeft. Verantwoord en goed financieel opvoeden, zonder er in door te slaan, is zo makkelijk nog niet…

Kopje thee en een koekje

taartjesDie bewuste middag heb ik een lekker kopje thee gezet en hem een koekje gegeven. Toen we gezellig samen op de bank zaten, heb ik hem uitgelegd dat we misschien niet altijd heel veel geld aan leuke dingen uitgeven. Maar dat we wel heel veel geld hebben. Tenminste, in vergelijking met veel anderen. En dat wij het belangrijk vinden dat hij leert dat je vaak moet kiezen. Omdat je elke euro nou eenmaal maar één keer uit kunt geven. En dat, omdat op op is, het belangrijk is dat je spaart voor het geval je geld voor iets belangrijks nodig hebt. Dat we het geluk hebben dat we wel op vakantie kunnen, maar niet in de zomer én in de winter. En dat we wel een auto hebben, maar geen twee, omdat we de eerste al nauwelijks gebruiken. En dat auto’s ook geld kosten, zelfs als ze stil staan.

Geld verdienen

Ik heb hem verteld dat wij, zijn ouders, allebei werken. Dat als je werkt, je geld krijgt. En dat wij allebei een hele goede baan hebben, waardoor we behoorlijk veel geld krijgen. Ik heb hem nog even niet verteld hoe oneerlijk het soms in elkaar zit. Dat er mensen zijn die heel hard zoeken naar werk, maar het niet kunnen vinden. En ook niet dat er mensen zijn die tien keer zo hard werken als ik, maar toch veel minder krijgen. Omdat stenen sjouwen nu eenmaal minder oplevert dan op kantoor koffie drinken… Daar hebben we het nog wel eens over als hij zelf voor de keuze staat.

Rijk!

Een paar dagen later vroeg hij me ineens hoeveel geld we hadden. “Heb je misschien wel honderd euro mama?” “Ja”, glimlachte ik, “dat heb ik wel.” “Wow!” zei hij. Weer een paar dagen later kwam hij er weer op terug. “Heb je misschien wel duizend euro mama?” “Ja”, knikte ik weer, “dat heb ik ook wel.” “Wow!” zei hij weer. En toen nog eens: “Wow!” Hij knikte enthousiast en vulde aan: “Je had gelijk zeg, we zijn echt rijk!” En dat was het. Hij heeft het nooit meer gevraagd.

Geslaagd

eftelingVorige week vroeg mijn nu vijfjarige dochter: “Mama, waarom gaan we  niet nog een keer naar de Efteling? Dat is toch leuk?” Voor ik iets kon zeggen, riep ze: “ik weet het al, daar hebben we zeker geen geld voor!” Ze had ons duidelijk horen mopperen over de toegangsprijs, die keer dat we er waren.

Mijn zoon greep in: “Daar hebben we wel geld voor, maar daar hebben we geen geld voor OVER. Als we elke keer naar de Efteling gaan, kan mama geen ijsjes meer voor jou kopen.” Ze keek hem aan en was even stil. Dat was me een dilemma, Efteling of ijsjes!

“Mogen we een ijsje?” vroeg ze toen opportunistisch. “Ja hoor”, zei ik blij. Ze renden naar de vriezer en likten tevreden van hun ijsjes. En ik, ik keek tevreden naar mijn blije stel. Voor deze dag was de financiële opvoeding weer geslaagd.

Meer lezen over financieel opvoeden? Bekijk Goed met Geld eens. Of lees mijn eerdere blogs over kinderen en geld.

Ben jij bewust bezig met het financieel opvoeden van je kinderen? Heb jij goede voorbeelden van hoe het wel en hoe het niet moet? Tegen welke dilemma’s loop jij aan? Vertel het me hieronder!

This Article Has 17 Comments
  1. Team CF schreef:

    Geweldig stukje, dank voor deze inspiratie. Die muppet van ons is nu net 3 jaar geworden, en begint al door te krijgen dat je centjes nodig hebt om boodschappen te doen. Maar ze zit nog lang niet op de leeftijd dat ze gaat door hebben dat we ergens geen geld voor over hebben. Echter, een paar praktijk voorbeelden hoe er mogelijk mee om te gaan zijn zeer welkom.

  2. marleen@burgertrutjes schreef:

    Haha wat mooi van je zoon! Het klopt inderdaad, het is super belangrijk om ze bewust te maken. Maar volgens mij is dat in jouw geval wel gelukt. En ach… ijsjes zijn OOK heel erg lekker 😉

  3. Ilse van Kreanimo schreef:

    Héérlijk stukje!

    Mijn zoontje verjaart deze maand, hij wordt 6 en dan krijgt hij zakgeld 🙂
    Ook een beetje financieel opvoeden, toch!

    • meergeldminderstress schreef:

      Ja, inderdaad, daar heb ik ook al eens een blogpost aan gewijd. Wij zijn ook met zakgeld begonnen toen onze oudste 6 werd.

  4. Mr FOB schreef:

    Wij hebben geen kinderen en kunnen dus niet uit eigen ervaring spreken. Maar zo te lezen gaat dat financieel opvoeden je goed af!

  5. Judith schreef:

    Wij zijn met onze peuter ook bezig met geld bewustzijn creëren. En dan vooral met speelgoed; wil hij een nieuw speeltje, dan mag hij eerst bepalen wat er uit zijn collectie weg mag. Dat verkopen we en daar krijgen we dan geld voor wat we weer gebruiken voor iets nieuws. Zo leert hij dat het niet allemaal meer meer meer is. En ach vaak is het maar een symbolisch bedrag en leggen we wat bij maar het gaat om het principe.

  6. Mom4life schreef:

    haha, leuk zeg!

  7. johmar schreef:

    Ik heb mijn dochter vanaf haar 7e alleen opgevoed en alhoewel haar vader alimentatie betaalde, hadden we genoeg om van rond te komen , maar niet veel voor extras.
    Er had meer gekund ,maar ik heb er in die tijd voor gekozen om ook te sparen voor de toekomst.
    Inmiddels is ze volwassen en woont op zichzelf en ook zij verdient genoeg om van rond te komen, maar niet om alles zomaar te kunnen kopen.
    Toen ze de sleutel van haar flatje kreeg was ze dolblij ,maar ook bezorgd hoe ze het in zou kunnen richten.
    Veel van haar spullen komen van de kringloop en de weggeefhoek op Facebook.
    Doordat ik gespaard had ,heb ik haar een aantal dingen kado kunnen doen, zoals een vloer en een wasmachine.
    Hoewel ze vroeger wel eens mopperde dat we niet op vakantie gingen en zo. zegt ze nu dat ze blij is dat ik altijd zo zuinig ben geweest, want uiteindelijk heeft ze meer aan de dingen die ze nu krijgt dan de dingen waar ze vroeger wel eens om zeurde met verzuchting dat andere kinderen het wel kregen.
    En waar ze vroeger mopperde op tweehandsspulletjes is ze nu zelf ook bewuster bezig met waar ze haar geld aan uitgeeft en kiest ook vaker voor tweedehands.

    • meergeldminderstress schreef:

      Dank je voor je uitgebreide reactie, heel leuk om te lezen! En mooi dat ze er nu ook zo in mee gaat. Ik hoop dat dat bij mijn kinderen ook zo gaat werken!

  8. Ellen schreef:

    Mooi verhaal. Mijn dochters zijn nog te jong om dit te begrijpen maar zou het denk ik net zo doen!

  9. Rijk Genoeg schreef:

    Goede tip, ik ga nu ook ” daar hebben we geen geld voor OVER” zeggen. Mijn kids krijgen nog geen zakgeld maar ik vind het een mooi idee om ze er bijvoorbeeld 10% rente per week over te geven om ze een beetje te leren hoe geld werkt. Als ze ouder worden kan het dan per maand of jaar.

  10. […] Dit was een blog in het thema Kinderen en geld. Al eerder schreef ik er eentje over zakgeld, over kleedgeld en over financieel opvoeden in de praktijk. […]

  11. Astrid schreef:

    Ik vind het lastig financieel op te voeden in deze digitale tijd. Zakgeld vergeten we of we hebben het niet contant in huis. Afgelopen weekend door m’n verzekeraar geattendeerd op de app Otly!. Er is een ouder-app om eea te beheren, zoals digitaal zakgeld overmaken (word ik heel blij van) en verschillende spaarpotjes. Bv eentje voor cadeautjes voor ons wanneer we jarig zijn. Daar moet dan jaarlijks een minimaal bedrag in. De rest mag ze zelf doelen voor kiezen. Die je dan weer visueel kunt maken met een foto erbij. En als je kind wat ‘gekocht’ heeft via jouw pinpas, dan maak je weer een, digitale, terugboeking van het geld.
    En voor je kind is er ook een app Otly jr. die dan weer communiceert met jouw ouder-app. Het proberen waard en helemaal gratis.

Geef een reactie